مىگويند . اين نهنج گوشت‌دار بوده و قسمتى از گوشت آن در برگهايش رفته است . براى خوردن آن ابتدا بايد برگها را تك تك كنند و با كمك دندان گوشت آنها را به دهان كشيد و بعد گوشت نهنج را ميل كرد و اگر ميوه آن تازه باشد ، تمام نهنج گوشت‌دار و قابل خوردن است . ميوه آن داراى ويتامين A و B مىباشد و املاح معدنى مثل گوگرد ، منگنز و فسفر زياد دارد . و اشتها را باز و خون را پاك مىكند ، چربى و اوره خون را پايين مىآورد و براى مرض قند مفيد است . براى معالجه اسهال البته خام آن بسيار مفيد است و شير را در پستان خشك ، كم مىكند . ريشه آن را جوشانده و بخوريد براى مبتلايان به روماتيسم و نقرس و يرقان و سنگ كليه و مثانه مفيد است و ادرار را زياد مىكند . « 1 » * كندش [ مشخصات ] گياهى است از تيره سوسنيها و از دسته سورنجانها كه آن را خربق سفيد نيز گويند . برگهايش متناوب و بيضوى و بسيار بزرگ با رگبرگهاى متعدد است . گلهايش سفيد مايل به زرد و گل آذينش خوشه‌اى است كه در انتهاى ميوه‌اش مركب از سه كپسول پيوسته به هم از قاعده است و در بالا از يكديگر مجزا مىشوند و خربق سفيد ، خربق ابيض ، پلخم و كندس مىنامند . « 2 » ابراهيم ابن ابى يحيى گويد : به امام صادق عليه السلام از زكام شكايت كردم ، فرمود : صنعى از صنعتهاى خدا و از لشكرهاى او است . خداوند آن را فرستاده به سوى يك مرضى كه در بدن تو هست تا آن را از جاى خود بكند . وقتى آن را از جاى كند به وزن يك دانق ( يك ششم درهم ) شونيز ( سياه دانه ) و نصف دانق كندس اينها را نرم كوبيده و به بينى مىكشند كه زكام را مىبرد و اگر بتوانى آن را با هيچ معالجه نكن زيرا در زكام منافعى زياد وجود دارد . « 3 »

--> ( 1 ) - همان ، ص 35 . ( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 3 ، ص 3091 . ( 3 ) - طب الائمه ، ص 64 - بحار ، ج 62 ، ص 183 .